Page 146 - Demo

M%u00eb 1 n%u00ebntor 1922, Asambleja e Madhe e Turqis%u00eb vendosi n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb unanime suprimimin e sulltanatit osman. Sulltani i fundit u arratis n%u00eb Malt%u00eb.Me forc%u00ebn e arm%u00ebve u n%u00ebnshkrua Paqja e Lozan%u00ebs (24 korrik 1923), sipas s%u00eb cil%u00ebs Turqia njihej si shtet i pavarur, me kufijt%u00eb q%u00eb ka pak a shum%u00eb edhe sot. Dit%u00ebt e para t%u00eb tetorit, Stambolli kaloi n%u00eb duart e qeveris%u00eb komb%u00ebtare. M%u00eb 29 tetor 1923 u shpall Republika e Turqis%u00eb, me t%u00eb cil%u00ebn fillon nj%u00eb epok%u00eb e re n%u00eb historin%u00eb e popullit turk.Krijimi i nj%u00eb shteti komb%u00ebtar laikMustafa Kemali filloi ta materializonte dhe ta zgjeronte konceptin e sovranitetit t%u00eb popullit. Mb%u00ebshtetur mbi parull%u00ebn e tij: %u201cPa asnj%u00eb kufizim, pushteti i takon popullit dhe garantohet pavar%u00ebsia e plot%u00eb e vendit%u201d, u krijuan institucione q%u00eb i siguronin popullit sovranitetin n%u00ebp%u00ebrmjet deputet%u00ebve t%u00eb zgjedhur prej tij. Shteti i ri turk mb%u00ebshtetej n%u00eb disa shtylla: karakteri republikan, regjimi parlamentar me karakter komb%u00ebtar e popullor.Shteti turk u shpall laik. Organizimi fetar u nda nga shteti dhe politika. N%u00eb Republik%u00ebn e Turqis%u00eb nuk u shpall nj%u00eb fe zyrtare. N%u00eb administrat%u00ebn shtet%u00ebrore, t%u00eb gjitha ligjet dhe rregullat u formuluan duke ndjekur format q%u00eb i p%u00ebrkisnin qytet%u00ebrimit bashk%u00ebkohor. V%u00ebshtrimi i Mustafa Kemalit drejt evropianizimit u kritikua nga krahu ekstremist fetar si nj%u00eb p%u00ebrpjekje p%u00ebr p%u00ebrqafimin e krishterimit.Rim%u00ebk%u00ebmbja ekonomike shihej si baza e pavar%u00ebsis%u00eb dhe e liris%u00eb s%u00eb Turqis%u00eb. Programi i zhvillimit industrial, i konceptuar nga Mustafa Kemali, synonte kufizimin e pengesave p%u00ebr krijimin e industris%u00eb komb%u00ebtare dhe sigurimin e pavar%u00ebsis%u00eb ekonomike. P%u00ebrpar%u00ebsi mor%u00ebn ato deg%u00eb t%u00eb industris%u00eb q%u00eb mb%u00ebshteteshin n%u00eb l%u00ebnd%u00ebt e para t%u00eb vendit. U adoptua politika e kapitalit shtet%u00ebror. Krijimi Mustafa Kemal Ataturku duke dal%u00eb nga Asambleja Komb%u00ebtare2144